ನಾಡ ದೇವಿ ಭುವನೇಶ್ವರಿ – ಐತಿಹ್ಯ


kannada Taye Bhuvneshwariಭಾರತ ಮಾತೆ ಭಾರತಾಂಬೆ ಎಂಬ ಅಭಿದಾನಗಳಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ನಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರಮಾತೆಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಲೇ ಆವಿರ್ಭವಿಸಿದವಳು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಾತೆ ಭುವನೇಶ್ವರಿ. ೧೯ ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯರ ಏಕತೆ ಸಮಗ್ರತೆಯ ರೂಪಕಾರ್ಥವಾಗಿ ಜನತೆಯ ಬುದ್ಧಿ-ಭಾವ ಪ್ರಜ್ಞೆಗಳಿಗೆ ನವಚೇತನೋತ್ಸಾಹ ಮೂಡಿಸಲಿಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಅವರ ಮನೋಭೂಮಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸಿದ ದೇವತೆಯೇ ಭಾರತ ಮಾತೆ, ಭಾರತಾಂಬೆ. ಹಾಗೆ ರಾಷ್ಟಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದೇಶಭಕ್ತಿ-ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ-ಅಭಿಮಾನಗಳ ದ್ಯೋತಕವಾಗಿ ಬಂದ ಭಾರತಮಾತೆಯ ತನುಜಾತೆಯೇ ನಮ್ಮ ಕರ್ನಾಟಕ ನೆಲದ ನಾಡ ದೇವಿ ಭುವನೇಶ್ವರಿ.

ಭಾರತೀಯರ ಜನಮಾನಸದಲ್ಲಿ ಭಾವೈಕ್ಯತೆಯ ವೃಂದಗಾನವನ್ನು ಅರಳಿಸಿ ಹಾಡಿಸಿ, “ವಂದೇ ಮಾತರಂ” ಗೀತೆಯು ದಶದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಮೇಳವಿಸಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ, ಸೂರ್ಯ ಮುಳುಗದ ಸಾಮ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಂಪನಗೊಳಿಸಿ, ಬ್ರಿಟಿಷರು ಕಂಗೆಟ್ಟು ಇಲ್ಲಿಂದ ಕಾಲ್ತೆಗೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಿದ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ತಾಯಿ ಭಾರತಾಂಬೆ. ಅಂತೆಯೇ, ಅಂದು ಹಿಂದೂ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲ ಜನಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಭಾವೈಕ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದುಗೂಡಿಸಿದ ಭಾರತಮಾತೆಯ ಕೊರಳದನಿಯೇ ಸಂಕೇತವಾಗಿ “ವಂದೇ ಮಾತರಂ”ಮೇಳವಿಸಿತ್ತೆಂದರೆ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯೇನಿಲ್ಲ.

ಕರ್ನಾಟಕವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ನಾಡಲ್ಲ, ಭಾಷೆಯೊಂದರ ನೆಲವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಸಾಹಿತ್ಯ-ಕಲೆ-ಸಂಗೀತ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪರಂಪರೆಯ ಚರಿತ್ರೆಯಷ್ಟೇ ಎಂದು ತಿಳಿಯುವಂತಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಹೇಗೋ ಹಾಗೆಯೇ ಒಂದು ದೇಶಕ್ಕೂ ಮೂರು ಸ್ತರಗಳ ಶರೀರವಿದೆ. ಸ್ಥೂಲ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಹಾಗೂ ಕಾರಣ(ಆಧ್ಯಾತ್ಮ. ಇವು ಮೂರೂ ಶರೀರಗಳ ಮೂಲಕ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಹೇಗೆ ತನ್ನ ಜಿವಿತೋದ್ಧಾರವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಮೋಕ್ಷ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆಯೋ ಹಾಗೆಯೇ ಒಂದು ದೇಶ/ನಾಡು/ರಾಷ್ಟ್ರವೂ ಇಂಥದೇ ಸ್ತರಗಳಾದ ಮೂರು ಶರೀರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಕಾಸ ಹೊಂದುವುದರ ಮೂಲಕವೇ ಉನ್ನತಿ ಹಾಗೂ ಔನ್ಯತ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅದು ನಿತ್ಯನಿರಂತರ ಜನಮಾನಸದಲ್ಲಿ ಅವ್ಯಕ್ತ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ನಡೆದೇ ತಿರುತ್ತದೆ.

ಭರತಮಾತೆ ಜನ್ಮ ತಳೆದುದು ವಂಗದೇಶದಲ್ಲಿ(ಬಂಗಾಲ. ಸ್ವದೇಶೀ ಚಳುವಳಿಯ ಹರಿಕಾರ ಅವನೀಂದ್ರನಾಥ ಠಾಗೋರ್ ೧೯೦೫ ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ ರೀತಿಯನ್ನು ಚಿತ್ರಸಮೇತ “ದ ಗಾಡ್ ಅಂಡ್ ನೇಶನ್” ಎಂಬ ಸುಮತಿ ರಾಮಸ್ವಾಮಿಯವರ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆ ವಂಗಮಾತೆಯೇ ಮುಂದೆ ನಮ್ಮ ಭಾರತಮಾತೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಕ್ಯೋಟ್ಯಾನುಕೋಟಿ ಜನತೆಗೆ ಕಂಗೊಳಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಕರ್ನಾಟಕ, ತಮಿಳು ನಾಡು, ಕೇರಳಗಳು ಭಾರತಮಾತೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ಚಿತ್ರ ಕಲಾ ಕೃತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಕಾರ ರೂಪವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿವೆ. ರಾಜಾ ರವಿವರ್ಮನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವರ್ಣ ಚಿತ್ರವೊಂದು ಭೂಮಾತೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ (ಸೀತೆಯನ್ನು ಭೂದೇವಿ ತನ್ನೆಡೆಗೆ ಸೆಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ದೃಶ್ಯ) ಪುಷ್ಟಿ ನೀಡಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಭರತಭೂಮಿಯ ಮಾತೆ ಭರತ ಮಾತೆಯಿಂದ ನಾಡ ನೆಲದ ದೇವತೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಬೆಳದು ಬಂದಿದೆಯನ್ನಬಹುದಾಗಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಭುವನೇಶ್ವರಿ ದೇವಿ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ-ಪ್ರೇರಣೆಯೊದಿಗಿಸಿದ ಆಕರಗಳೆಂದರೆ, ಹಂಪಿ ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ಮಂದಿರದ ಪದ್ಮಾಂಬಿಕೆ ಭುವನೇಶ್ವರಿ ವಿಗ್ರಹ, ಕನ್ನಡ ಮೊದಲ ರಾಜವಂಶಸ್ತರಾದ ಕದಂಬರ ಆರಾಧ್ಯ ದೇವತೆಗಳ ಚಿತ್ರಣ. ಮೂರನೆಯದಾಗಿ ಮುಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜರ ರಚನೆಯಾದ ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಭುವನೇಶ್ವರಿ ಕೃತಿಯೆ. ಅಲ್ಲದೇ, ದೇವೀ ಭಾಗವತ(ದೇವೀ ಮಹಾತ್ಮೆ) ಆಧಾರವಾಗಿ ರಚಿತವಾದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲೂ ಭುವನೇಶ್ವರಿಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಿದೆ. ಮೈಸೂರಿನ ಚಾಮುಂಡಿ ಬೆಟ್ಟದ ಶಿಲಾಲೇಖನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಭುವನೇಶ್ವರಿಯ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಹೀಗೆ ಇನ್ನೂ ಹಲವು ಆಕರಗಳು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಕನ್ನಡ ಏಕೀಕರಣ ಚಳುವಳಿಗೆ ಭುವನೇಶ್ವರಿ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ದೇವತೆಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ.

ಕನ್ನಡ ನೆಲದ ತಾಯಿಯನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ದೇವಿ(ಶಾಂತ ಕವಿ), ಕನ್ನಡಿಗರ ತಾಯಿ(ಗೋವಿಂದ ಪೈ), ಜೈ ಭಾರತ ಜನನಿಯ ತನುಜಾತೆ(ಕುವೆಂಪು) ಹೀಗೆ ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಕವಿವರ್ಯರೆಲ್ಲ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡ ಚಲನ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಗೀತೆಗಳೂ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಅನುರಣಿಸಿವೆ. ಈ ಪರಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಕನ್ನಡ ನೆಲದ ಕೀರ್ತಿಪತಾಕೆಯುನ್ನು ಜಗದಗಲ ಹಾಗೂ ಮುಗಿಲೆತ್ತರಕ್ಕೆ ಹಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಹಾಜನತೆ.

(ಉದಯವಾಣಿ-ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಸಂಪದದಲ್ಲಿ (೦೧-೧೦-೨೦೧೪)ಪ್ರಕಟವಾದ ಉಣ್ಣಿ ಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರ ಲೇಖನದಿಂದ )

Advertisements

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s